Advocaten en notariaat in Leiden en Den Haag
Menu
Arbeid, Medezeggenschap & Pensioen

Zelfsturende teams: geen eigen cliëntenraad!

Arbeid, Medezeggenschap & Pensioen

Renate Vink-Dijkstra

23 december 2016 - 2 minuten leestijd

De Hoge Raad heeft op 16 december jl. geoordeeld dat een (grote) zorginstelling niet verplicht is een cliëntenraad in te stellen op het niveau van ‘zelfsturende teams’ (ECLI:NL:HR:2016:2890). In de voorgelegde kwestie was de medezeggenschapsstructuur voor cliënten gewijzigd als gevolg van een wijziging in de organisatiestructuur. De medezeggenschap werd georganiseerd op centraal niveau en op het niveau van de clusters. De zelfsturende teams vallen onder de clusters. Op dit niveau waren geen cliëntenraden ingevoerd. Volgens de Hoge Raad is dit op basis van de huidige wetgeving ook niet verplicht.

De Hoge Raad gaat in zijn arrest uitgebreid in op de wetsgeschiedenis van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz). Daaruit volgt dat deze wet tot doel heeft cliënten van zorginstellingen die uit collectieve middelen worden gefinancierd een afdwingbaar recht op medezeggenschap toe te kennen. Het begrip ‘instelling’ wordt in de Wmcz in artikel 1 gedefinieerd. Grofweg gaat het om instellingen waar daadwerkelijk zorg wordt verleend. De Wmcz legt voor die instellingen de verplichting op tot het organiseren van medezeggenschap. Een zorgaanbieder kan uit meerdere instellingen bestaan, zodat er per zorgaanbieder meerdere (verplichte) cliëntenraden kunnen bestaan.

Zelfsturende teams verlenen zelf geen zorg, maar zijn een organisatorisch aspect van de instelling. Strikte toepassing van de wettekst leidt dan ook tot de conclusie dat er geen cliëntenraad op het niveau van zelfsturende teams hoeft te worden ingesteld. Dit sluit echter volgens de Hoge Raad niet direct aan op de bedoeling van de wetgever bij invoering van de Wmcz, noch op de huidige maatschappelijke opvattingen over het niveau waarop een zorgaanbieder een cliëntenraad zou moeten instellen.

De wetgever heeft dit probleem ook onderkend en geconstateerd dat de medezeggenschap door ontwikkelingen in de gezondheidszorg is komen te liggen op een hoger niveau in de organisatie dan de bedoeling is. In dat kader is reeds een wetsvoorstel tot wijziging van het begrip ‘instelling’ ingediend. Dit wetsvoorstel heeft het echter niet gehaald.

De Hoge Raad vindt dit toch een kwestie die door de wetgever moet worden opgepakt en meent dat het zijn rechtsvormende taak te buiten gaat om te onderzoeken op welk niveau een zorgaanbieder binnen zijn organisatie formele cliëntenraden moet instellen. De Hoge Raad past de Wmcz strikt toe en bekrachtigt de beschikking van de kantonrechter waarin wordt geoordeeld dat het op het niveau van de zelfsturende teams niet verplicht is een cliëntenraad in te stellen.

De wetgever is aan zet! Wij zijn benieuwd of dit in het nieuwe jaar ook door de wetgever wordt opgepakt. Uiteraard houden wij u daarvan op de hoogte!

Renate Vink, advocaten Arbeid, Medezeggenschap & Pensioen

Blijf op de hoogte

Ontvang de laatste updates en de beste tips in je inbox

Ook interessant?