Advocaten en notariaat in Leiden en Den Haag
Menu
Ondernemingsrecht

Aansprakelijkheid commissarissen van stichtingen en verenigingen

Janbert Heemstra

11 december 2013 - 2 minuten leestijd

In een brief van 22 oktober jl. verwijt het huidige bestuur van Stichting Vestia de ex-commissarissen dat zij onvoldoende toezicht hebben gehouden op het afsluiten van riskante derivatencontracten. Door de dalende rente pakten deze heel slecht uit voor Vestia. Ook in eerdere zaken, denk aan Stichting Hestia (zorginstelling) of aan Meavita, zijn commissarissen aansprakelijk gesteld.

Hoewel dat misschien soms anders lijkt, ligt de lat voor aansprakelijkstelling vrij hoog. De moeilijkheid is dat in ons Burgerlijk Wetboek een directe algemene grondslag voor interne aansprakelijkheid van commissarissen van stichtingen en verenigingen ontbreekt, behoudens wanneer het gaat om een faillissement van een stichting of vereniging die is onderworpen aan de vennootschapsbelasting. Als van die uitzondering geen sprake is, wordt bij aansprakelijkstelling van commissarissen meestal een beroep gedaan op flankerende (sectorspecifieke) regelgeving of op algemene zorgvuldigheidsnormen.

In de toekomst zal de interne aansprakelijkheid van commissarissen van woningcorporaties expliciet in de nieuwe Woningwet zijn geregeld. Corporaties (lees: het nieuwe bestuur of de curator in een faillissement) kunnen een beroep doen op de betreffende bepaling in die wet en daarmee commissarissen (hoofdelijk) aansprakelijk stellen als zij onvoldoende toezicht hebben uitgeoefend en de woningcorporatie daardoor schade heeft geleden. Iets soortgelijks staat op stapel met betrekking tot de zorgsector (klik hier voor meer informatie).

Die wijziging van de Woningwet past in een meer algemene tendens om aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen aan te scherpen, met name in de semipublieke sector. Graag verwijzen wij in dit kader naar de brief van de Minister van Veiligheid en Justitie aan de Tweede Kamer d.d. 12 november (klik hier voor meer informatie). In die brief wordt onder meer voorgesteld om in het Burgerlijk Wetboek een algemene bepaling op te nemen waarmee commissarissen van álle stichtingen en verenigingen aansprakelijk kunnen worden gesteld wanneer zij zijn tekortgeschoten in hun toezichthoudende en controlerende taak.  

Al met al geeft dit veel stof tot nadenken. Wat wordt er in deze tijd precies van commissarissen verlangd? Hoe krijgen zij vat op het bestuur van organisaties die door een combinatie van factoren (denk onder meer aan de veranderende regelgeving en steeds kritischer wordende financiers) in toenemende mate onder spanning staan? Wat kunnen zij doen om aansprakelijkheid te vermijden?

Wij helpen u graag om het antwoord op deze vragen te vinden.

Janbert Heemstra, notaris en Sacha Krekel, advocaat ondernemingsrecht

Blijf op de hoogte

Ontvang de laatste updates en de beste tips in je inbox

Ook interessant?