Turboliquidatie

Turboliquidatie is de wettelijke mogelijkheid om een rechtspersoon zonder baten op eigen initiatief te ontbinden. Er vindt geen financiële afwikkeling plaats, omdat er geen baten meer zijn. Het maakt daarbij niet uit of de rechtspersoon nog schulden heeft of niet. Zodra de algemene vergadering van aandeelhouders (bij een BV, NV of vereniging) of het bestuur (bij een stichting) het besluit tot ontbinding heeft genomen, houdt de rechtspersoon op te bestaan. Het bestuur moet dit vervolgens doorgeven aan de Kamer van Koophandel.

Voor- en nadelen

De turboliquidatie is om verschillende redenen in het leven geroepen. Een rechtspersoon die haar activiteiten reeds heeft gestaakt, kan door toepassing van de turboliquidatie heel eenvoudig worden opgeheven. Enkel een aandeelhoudersbesluit of bestuursbesluit volstaat. De gedachte hierachter was dat de beëindiging van een rechtspersoon net zo eenvoudig moest zijn als de oprichting. Daarnaast kan een rechtspersoon die in zwaar weer verkeert voorkomen dat de schulden blijven oplopen en het faillissement moet worden aangevraagd door de rechtspersoon tijdig en snel te ontbinden.

Naast de voordelen kleven er echter ook risico’s aan deze snelle wijze van ontbinding. Als de rechtspersoon nog schulden heeft en achteraf blijkt dat de rechtspersoon op het moment van ontbinding toch nog over baten beschikte, kan alsnog faillissement van de rechtspersoon worden aangevraagd. Ook kunnen de bestuurders van de rechtspersoon door de schuldeisers persoonlijk aansprakelijk worden gehouden.

Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie

Er bestaan ook zorgen over misbruik van de mogelijkheid tot turboliquidatie. Om de turboliquidatie transparanter te maken, met name voor de schuldeisers van de rechtspersoon, treedt dit jaar de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie in werking. Deze wet brengt nieuwe verplichtingen voor het bestuur van de rechtspersoon met zich mee. Zo moet het bestuur dat turboliquidatie toepast aan zijn verantwoordingsplicht en bekendmakingsplicht voldoen. De verantwoordingsplicht houdt in dat het bestuur binnen 14 dagen na ontbinding de volgende stukken moet deponeren bij de Kamer van Koophandel:

 

  • een balans en een staat van baten en lasten met betrekking tot het boekjaar waarin de rechtspersoon is ontbonden. Als over dit boekjaar nog geen jaarrekening openbaar is gemaakt, moet de balans en de staat van baten en lasten met betrekking tot het voorgaande boekjaar worden gedeponeerd;
  • een beschrijving van:
    • de oorzaak van het ontbreken van baten op het tijdstip van ontbinding
    • indien van toepassing: de oorzaak van het onbetaald laten van schuldeisers
  • indien van toepassing: een slotuitdelingslijst, waaruit blijkt op welke wijze het vermogen van de rechtspersoon is afgewikkeld en de schuldeisers zijn voldaan;
  • de jaarrekeningen over de voorgaande boekjaren die nog niet zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, inclusief een accountantsverklaring.

 

Nadat het bestuur deze stukken heeft gedeponeerd, moet het bestuur de schuldeisers van de rechtspersoon hierover zo spoedig mogelijk schriftelijk informeren: de bekendmakingsplicht. De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie beoogt met de voorgestelde maatregelen de transparantie te vergroten, misbruik van turboliquidatie tegen te gaan en de schuldeisers van de rechtspersoon te beschermen.

Bestuursverbod

De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie bevat daarnaast nog een maatregel. Ter bescherming van schuldeisers bij turboliquidaties kunnen bestuurders van rechtspersonen die misbruik hebben gemaakt van de turboliquidatie een bestuursverbod krijgen. De rechtbank kan dit bestuursverbod opleggen aan een bestuurder die:

  • niet heeft voldaan aan de deponeringsverplichting;
  • in de periode voorafgaand aan de turboliquidatie bewust één of meer schuldeisers aanmerkelijk heeft benadeeld;
  • minstens twee keer eerder betrokken was bij een turboliquidatie waarbij nog schulden aanwezig waren en deze bestuurder hiervan een persoonlijk ernstig verwijt treft.

Tot slot

De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie geldt voorlopig voor twee jaar. De mogelijkheid bestaat om de wet telkens met twee maanden te verlengen. Ook kan blijken dat het wenselijk is om de maatregelen structureel in te voeren.

Heeft u vragen naar aanleiding van het bovenstaande of denkt u erover na om turboliquidatie toe te passen? Neem dan contact op met Sonja Geldermans, advocaat Ondernemingsrecht.