Advocaten en notariaat in Leiden en Den Haag
Menu

Inmiddels worden de eerste uitspraken gepubliceerd waarin partijen de coronacrisis aangrijpen als verweer om niet aan financiële verplichtingen te voldoen.

In onze kennisblogs zijn wij ingegaan op de invloed van de coronacrisis op commerciële contracten. Wanneer een partij als gevolg van de coronacrisis en de overheidsmaatregelen niet aan contractuele verplichtingen kan voldoen, kan in sommige gevallen een beroep op bijvoorbeeld overmacht, onvoorziene omstandigheden of opschorting uitkomst bieden.  Niet in alle gevallen zal een ‘coronaverweer’ worden gehonoreerd, zo bleek onlangs in een uitspraak van de voorzieningenrechter van de Rechtbank Oost-Brabant (ECLI:NL:RBOBR:2020:1763).

Feiten en vordering

Deze kwestie draaide om een huurgeschil. De huurders stopten in november 2019 met het betalen van de huur. Voor die tijd werd de huur wel betaald, maar structureel te laat. In kort geding eisten de verhuurders onder meer betaling van de achterstallige huur en de contractuele boete. De huurachterstand wordt door de huurders niet betwist. Door een van de huurders is nog aangevoerd dat hij niet in staat was om te betalen, omdat hij voor zijn inkomsten afhankelijk is van zijn bank en dat zijn inkomsten als gevolg van de coronacrisis zijn gestagneerd.

Oordeel rechter

De rechter gaat hier niet in mee. Voor zover de huurders met hun verweer een beroep hebben willen doen op financieel onvermogen c.q. betalingsonmacht, geldt dat betalingsonmacht, hoe vervelend ook voor de huurders, in de risicosfeer van de huurders ligt. Dit ontslaat hen niet van hun betalingsverplichtingen uit hoofde van de huurovereenkomst jegens de verhuurders. Van belang hierbij is dat de rechter constateert dat al vanaf de aanvang van de huurovereenkomst sprake is van te late betalingen door de huurders, terwijl toen (in 2019) nog geen sprake was van de coronacrisis. De gevorderde huurachterstand en de contractuele boete worden dan ook toegewezen.

Deze uitspraak laat zien dat de coronacrisis in een gerechtelijke procedure niet zomaar een succesvol argument of verweer zal opleveren. Per geval zullen de omstandigheden verschillen. Een algemene lijn kan dan ook niet aan deze uitspraak worden ontleend. Wel laat deze uitspraak zien dat een partij zijn standpunt goed zal moeten onderbouwen als hij stelt dat de coronacrisis een belangrijke oorzaak is geweest van betalingsonmacht, overmacht, etc. Wanneer, zoals in deze uitspraak, al vóór de coronacrisis sprake was van betalingsproblemen, zal de rechter mogelijk oordelen dat dit in de risicosfeer van die partij valt.

Heeft u vragen? Neem geheel vrijblijvend contact op met Tim de Vries en Menno de Wijs, advocaten Ondernemingsrecht.


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

De coronacrisis stelt ondernemers voor grote uitdagingen. Steeds vaker blijkt dat zij hun verplichtingen uit hoofde van voor de crisis gesloten overeenkomsten niet kunnen nakomen. In een eerdere blog “Het coronavirus en uw contracten – kunnen contractspartijen een beroep doen op overmacht?” is reeds besproken dat de coronacrisis niet altijd leidt tot een geslaagd beroep op overmacht. In die gevallen biedt de heronderhandeling van contracten de ondernemer mogelijk wel een uitweg.

Een tussen partijen gesloten overeenkomst kan worden gewijzigd. Daarvoor is noodzakelijk dat sprake is van (i) onvoorziene omstandigheden die (ii) van zodanige aard zijn dat de contractspartij ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst niet van de ondernemer kan verwachten. Eenvoudiger gezegd: er dient sprake te zijn van dusdanig onvoorziene omstandigheden dat het niet meer redelijk is de ander aan een ongewijzigd contract te houden.

Een beroep op onvoorziene omstandigheden moet goed worden gemotiveerd. De ondernemer dient te onderbouwen wat de onvoorziene omstandigheden zijn en waarom het niet langer redelijk is de overeenkomst ongewijzigd in stand te laten. Het is daarbij van belang te controleren of partijen ten tijde van het sluiten van de overeenkomst al afspraken over onvoorziene omstandigheden hebben gemaakt of de bedoeling hadden daarover afspraken te maken. Zo kan zich bijvoorbeeld de situatie voordoen dat de andere partij in de veronderstelling was dat eventuele onvoorziene omstandigheden voor rekening van de ander zouden komen. Er wordt waarde gehecht aan wat de bedoeling van partijen was en wat zij – in de gegeven omstandigheden – van elkaar mochten verwachten. De wijziging van de overeenkomst kan plaatsvinden met terugwerkende kracht. Dit kan met name relevant zijn voor ondernemers die al gedurende een bepaalde periode hun verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst niet hebben kunnen nakomen.

De ondernemer kan de rechtbank verzoeken de overeenkomst te wijzigen. Een procedure kan echter worden voorkomen door met elkaar om te tafel te gaan en met een beroep op  onvoorziene omstandigheden de onderhandelingen opnieuw te voeren. Het voordeel hiervan is dat partijen eventuele nieuwe voorwaarden zelf bepalen.

Heeft u vragen over de heronderhandeling van contracten en hoe dit het beste kan worden aangevlogen? Neem dan contact op met Eveline Bakker & Sacha Krekel, advocaten ondernemingsrecht


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

Het voorstel van de Europese Commissie voor een Tijdelijke Kaderregeling ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige Covid-19 uitbraak is reeds op 19 maart met enkele wijzigingen van kracht geworden. Meer daarover kunt u lezen in een eerder verschenen blog van mijn kantoorgenoot Robert Sanders.

De belangrijkste punten op een rij:

De Europese Commissie wijst er uitdrukkelijk op dat de lidstaten hoe dan ook over ruime mogelijkheden beschikken om onder de huidige omstandigheden bedrijven steun te verlenen, door een beroep te doen op de uitzondering in art. 107.3(b) in het EU-verdrag, dat van toepassing is bij een ernstige verstoring van de economie van een lidstaat.

Het is belangrijk te benadrukken dat “staatssteun” -en dus ook bovenstaande maatregelen- door ALLE overheden, niet alleen door de Staat, kunnen worden toegepast. Zo kunnen dus bijvoorbeeld ook de gemeente Amsterdam of de provincie Drenthe steun aan ondernemingen verlenen.

Onder alle omstandigheden moeten de overheden het voornemen in een concreet geval steun te verlenen formeel bij de Europese Commissie aanmelden (deze verplichting rust op de betrokken lidstaat, ook wanneer de steun door een lagere overheid wordt verstrekt). De Tijdelijke Kaderregeling beoogt die aanmeldingsprocedure tot een formaliteit te maken en zo tijd te sparen.

De Europese Commissie zal scherp in het oog houden of rijke lidstaten ten behoeve van de eigen industrie niet te kwistig steun gaan rondstrooien en zo de integriteit van de gemeenschappelijke markt in gevaar brengen. We zitten samen in dezelfde schuit, zo wil de Commissie zeggen. Op dit moment is die zorg nog ver weg.

Op 27 maart -en al 14 positieve beschikkingen op aangemelde nationale steunmaatregelen verder- heeft de Europese Commissie alweer een (nog niet openbaar gemaakt) voorstel tot uitbreiding van de Tijdelijke Kaderregeling naar de lidstaten gezonden.

Het betreft met name:

De details van dit voorstel worden duidelijk na acceptatie door de lidstaten en publicatie, later deze week. Wij komen daarop terug.

Rob Ludding, advocaat Ondernemingsrecht


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

De coronacrisis stelt ondernemers en bestuurders van ondernemingen voor een grote uitdaging. Hoe gaat de directie om met dalende inkomsten en eventuele betalingsproblemen? Loopt een bestuurder persoonlijk risico’s als de onderneming niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen?

Algemeen

Algemene regel is dat een rechtspersoon, bijvoorbeeld een B.V. of N.V., aansprakelijk is voor haar eigen schulden. De onderneming gaat zelfstandig verplichtingen aan en is jegens anderen gehouden om haar verplichtingen na te komen. Onder bijzondere omstandigheden is, naast aansprakelijkheid van die vennootschap, ook ruimte voor aansprakelijkheid van een bestuurder van de vennootschap. Voor het aannemen van bestuurdersaansprakelijkheid is vereist dat die bestuurder ter zake van de benadeling persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt.

In sommige gevallen kan de bestuurder dus in privé aansprakelijk zijn voor schulden en verplichtingen van de vennootschap. Daarvan kan sprake zijn indien een bestuurder van een rechtspersoon kan voorzien dat de vennootschap niet aan bepaalde verplichtingen zal kunnen voldoen. Als de bestuurder namens de vennootschap toch deze verplichtingen aangaat en de vennootschap deze vervolgens niet kan nakomen, kan dit leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover de vennootschap en schuldeisers van de vennootschap. Wanneer de vennootschap onverhoopt failliet gaat, loopt de bestuurder ook het risico om door de curator te worden aangesproken.

Tips voor ondernemers en bestuurders

Hoe kunt u het risico op bestuurdersaansprakelijkheid tijdens de coronacrisis zoveel als mogelijk beperken? Enkele tips.

Maak een financieel en juridisch plan van aanpak

Breng de lopende financiële en juridische verplichtingen van de vennootschap in kaart. Doe dit ook voor de verwachte inkomsten van de vennootschap. Bespreek de prognoses eventueel met uw adviseur en maak een plan om aan de verplichtingen van de vennootschap te voldoen. Controleer uw contracten op mogelijke bepalingen waarmee u uw voordeel kunt doen.

Wees voorzichtig met nieuwe verplichtingen

De verleiding zal groot zijn om verplichtingen aan te gaan in de hoop het tij te kunnen keren. Wees hier voorzichtig mee. Ga alleen nieuwe verplichtingen aan die in het plan passen en waarvan duidelijk is dat de vennootschap die zal kunnen nakomen en eventueel verhaal zal kunnen bieden voor de schade.

Selectieve betaling

Uitgangspunt is dat het een bestuurder vrij staat een eigen afweging te maken wanneer en welke schuldeiser wordt voldaan. Selectieve betaling – waarbij een latere schuldeiser eerder betaald krijgt dan een eerdere – is dus niet altijd onrechtmatig. Sommige zakelijke relaties zijn immers belangrijker voor het voortbestaan van de onderneming dan andere. Leg dit vast. Selectieve betaling kan tot bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s leiden als de activiteiten van de vennootschap worden beëindigd en de onderneming niet over voldoende middelen beschikt om alle schuldeisers te voldoen. Het maken van goede afspraken met alle relaties, of het nu leveranciers of afnemers zijn, is essentieel. Wees transparant en leg de gemaakte afspraken schriftelijk vast.

Maak gebruik van de steunmaatregelen

Het kabinet heeft een breed scala van steunmaatregelen in het leven geroepen. Denk aan de tijdelijke regeling tegemoetkoming loonkosten en uitstel van betaling van belasting en boetes. Het aantal nieuwe steunmaatregelen wordt steeds groter. Maak hier, indien uw bedrijf daarvoor in aanmerking komt, tijdig gebruik van.

Vraag tijdig surseance van betaling of faillissement aan

Wanneer de bestuurder voorziet dat de vennootschap wegens een liquiditeitstekort haar schulden niet meer kan betalen, is het verstandig surseance van betaling aan te vragen bij de rechter. Feitelijk wordt dan uitstel van betaling verleend. Samen met een bewindvoerder, die door de rechtbank wordt benoemd, heeft de bestuurder heeft dan iets meer tijd om orde op zaken te stellen en een eventueel faillissement te voorkomen.

Wanneer de vennootschap in een situatie verkeert waarin zij is opgehouden met betalen, dient het faillissement te worden aangevraagd. Het ‘in de lucht houden’ van een verlieslatende onderneming, kan bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s met zich brengen. Enkele tips om het risico op bestuurdersaansprakelijkheid te beperken:

Tot slot: win tijdig juridisch en financieel advies in om risico’s op bestuurdersaansprakelijkheid te beperken. Uw adviseurs kunnen u helpen met het maken van een plan en het vastleggen van afspraken met klanten, leveranciers en andere zakelijke relaties. De advocaten van De Clercq staan voor uw klaar.

Heeft u vragen? Neem geheel vrijblijvend contact op met Tim de Vries en Menno de Wijs, advocaten Ondernemingsrecht.


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

Het coronavirus, en de maatregelen die de overheid heeft afgekondigd om verdere verspreiding van het virus te beperken, hebben gevolgen voor de economie én voor ondernemers. We zien steeds meer voorbeelden van Nederlandse bedrijven waarvan werknemers thuis zitten en leveranciers en producenten hun producten niet meer leveren. Voor veel ondernemers ontstaan hierdoor problemen, omdat zij zelf hun contractuele verplichtingen niet meer kunnen nakomen. Kunt u, of uw contractspartij, zich beroepen op overmacht?

Overmacht in het algemeen

Een algemene regel is dat partijen hun verplichtingen uit hoofde van een overeenkomst dienen na te komen. Doet een partij dat niet (‘een tekortkoming in de nakoming van een verbintenis’), dan is deze partij verplicht om de schade die de andere partij daardoor lijdt te vergoeden (artikel 6:74 BW). Een uitzondering wordt gemaakt voor gevallen waarin sprake is van overmacht. Wat is overmacht precies? Artikel 6:75 BW luidt:

Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.”

Oftewel, er is sprake van overmacht als een tekortkoming van een partij in de nakoming van verplichtingen niet aan deze partij kan worden toegerekend. Indien u een beroep op overmacht kunt doen, bent u niet aansprakelijk voor de schade die uw contractspartij lijdt. Hetzelfde geldt indien uw contractspartij een geslaagd beroep op overmacht doet. In dat geval kunt u uw schade niet op deze partij verhalen.

Een overmachtsbepaling in uw contract?

Om te beoordelen of u vanwege de gevolgen van het coronavirus een beroep kunt doen op overmacht, is het raadzaam om uw commerciële contracten en de eventuele toepasselijke algemene voorwaarden te controleren. Bevat uw contract een overmachtsbepaling? Zo niet, wordt aan de hand van de wet bepaald of u een beroep op overmacht kunt doen. Of in uw geval sprake is van overmacht, hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. In beginsel zal daar sprake van zijn indien u niet kunt nakomen als gevolg van een maatregel die de overheid oplegt ter bestrijding van het coronavirus. Indien echter u of uw contractspartij de contractuele verplichtingen op een andere manier alsnog kan nakomen, kan het zijn dat geen beroep op overmacht kan worden gedaan. Voor de mate waarin uw bedrijf of uw contractspartij schadeplichtig is, weegt ook mee of u zoveel als mogelijk schadebeperkende maatregelen heeft genomen.

Indien uw contract wel een overmachtsbepaling bevat, is de volgende vraag is of deze bepaling voldoende bescherming biedt. Of sprake is van overmacht is afhankelijk van de tekst van deze bepaling, die ook wel force majeure-clausule wordt genoemd. Een  overmachtsbepaling kan aangeven in welke concrete omstandigheden sprake is van overmacht, en wat de gevolgen zijn als dit aan de orde is. Enkele voorbeelden van omstandigheden die als overmacht kunnen kwalificeren en die regelmatig in contracten worden opgenomen, zijn natuurrampen, stakingen, tekorten, (gewapende) conflicten en andere omstandigheden waarop de tekortschietende partij in redelijkheid geen invloed kon uitoefenen. Indien uw contractspartij bijvoorbeeld niet kan nakomen omdat zij vanwege een inreisverbod niet de overeengekomen prestatie kan verrichten, zal al snel sprake zijn van overmacht.

Contracten die voor en na de uitbraak van het coronavirus zijn gesloten

Voor een al dan niet geslaagd beroep op overmacht kan tevens van belang zijn of het contract voor of na de uitbraak en verspreiding van het coronavirus is gesloten. Mede van belang is wat de exacte reden is als gevolg waarvan niet kan worden nagekomen én wanneer die omstandigheid bekend is geworden. Denkbaar is dat een beroep op overmacht minder snel zal slagen als u een contract sluit, waarvan u nu al weet dat de verspreiding van het coronavirus uw bedrijf zal verhinderen in de nakoming van de contractuele verplichtingen. Of dat zo is, zal echter per geval moeten worden bekeken.

Tot slot: een beroep op overmacht kan contractueel worden uitgesloten. Indien u wilt voorkomen dat uw contractspartij een beroep op overmacht doet vanwege het coronavirus, is het raadzaam om dit expliciet op te nemen in de overeenkomst.

Heeft u vragen over uw contracten en een mogelijk beroep op overmacht door uzelf of door uw contractspartij? Neem dan contact op met onze specialisten Tim de Vries en Menno de Wijs.


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

15 maart jl. heeft de Nederlandse overheid aanvullende maatregelen aangekondigd in haar strijd tegen COVID-19. Zo zijn vanaf 16 maart scholen en kinderdagverblijven dicht tot en met maandag 6 april a.s. Hetzelfde geldt voor alle eet- en drinkgelegenheden, sport- en fitnessclubs, sauna’s, sexclubs en coffeeshops. Gezien de impact van het coronavirus is het onwaarschijnlijk dat er franchisegevers of -nemers in Nederland te vinden zijn die niet op enigerlei wijze worden geraakt in hun bedrijfsvoering. Maar hoe zit het nu precies als je niet aan je contractuele verplichtingen kan voldoen juist door dat coronavirus?

Voor het live-blog van het franchisevakblad Franchise+ heeft Jan-Willem Kolenbrander een artikel geschreven hierover. Daarin licht hij toe onder andere toe wanneer een beroep kan worden gedaan op ‘overmacht’, wanneer niet aan verplichtingen kan worden voldaan. Lees het artikel hier, of neem direct contact op voor informatie of advies!

Na zijn rechtenstudie aan de Universiteit Leiden (afstudeerrichting Civiel recht) werkte Jan-Willem enkele jaren bij de grootste rechtsbijstandsverzekeraar van Nederland. Daar werd zijn interesse voor commerciële samenwerkingsverbanden – zoals agentuur en franchise – aangewakkerd. Na zijn overstap in 2008 naar de advocatuur richt Jan-Willem zich volledig op franchise en franchise-gerelateerde kwesties. Sinds 2012 werkt hij bij De Clercq als gespecialiseerd franchiseadvocaat. Verder ondersteunt Jan-Willem met zijn kennis en ervaring van litigation andere teams binnen kantoor, zoals het arbeidsrechtteam en het IT, IE en privacy team.

 


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

De verspreiding van het COVID-19 virus heeft niet alleen gevolgen voor de volksgezondheid. Door de drastische maatregelen die de afgelopen tijd zijn afgekondigd zien ook bedrijfsleven en zpp’ers hun omzet verdampen. Zowel de Europese Unie als de Nederlandse overheid heeft de deuren geopend voor staatssteun aan door de coronacrisis getroffen ondernemers.

De Europese Commissie heeft op 16 maart 2020 aan de Lidstaten een voorstel gestuurd voor een tijdelijke regeling voor staatssteun in verband met de ontregeling van de economie door het coronavirus. Eurocommissaris voor Mededinging Margrethe Vestager kondigde aan dat de voorgenomen regeling het voor de lidstaten mogelijk maakt om staatssteun te verlenen aan ondernemingen die door het coronavirus in financiële problemen komen. In het kader van de tijdelijke regeling mogen lidstaten rechtstreekse subsidies (of belastingvoordelen) tot € 500.000 per onderneming toekennen, gesubsidieerde staatsgaranties op bankleningen afgeven en publieke en particuliere leningen aan ondernemingen mogelijk maken. Tot slot benadrukt de regeling ook de belangrijke rol van de bancaire sector; de regeling maakt duidelijk dat geldelijke overheidssteun die via de banken aan onder andere het MKB wordt verstrekt geen steun is aan de banken maar aan hun klanten.

Het gaat om een tijdelijke regeling die voor de gehele EU zal gelden en waar de Lidstaten zich nog over moeten uitspreken. De regeling vormt een uitzondering op de verdragsrechtelijk verboden staatssteunmaatregelen. Zo’n uitzondering kan worden gemaakt om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen. De Europese Commissie verwacht dat de regeling binnen enkele dagen kan worden gerealiseerd. Om te voorkomen dat de regeling wordt gebruikt voor staatssteun die geen verband houdt met het coronavirus komen alleen bedrijven in aanmerking die na 31 december 2019 in financiële moeilijkheden zijn geraakt.

De Nederlandse regering heeft inmiddels een stevig pakket aan steunmaatregelen aangekondigd. Het gaat om een noodpakket voor de overbrugging van de komende drie maanden dat ervoor moet zorgen dat bedrijven hun personeel kunnen doorbetalen en dat zelfstandigen het hoofd boven water kunnen houden, door middel van versoepelde belastingregelingen. Het gaat onder meer om de volgende maatregelen:

Allereerst wordt de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging van Werkbehoud (NOW) opengesteld, die de huidige regeling werktijdverkorting vervangt. Ondernemers die een omzetverlies van minimaal 20% verwachten kunnen bij het UVW voor een periode van drie maanden een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen. Voorwaarde daarbij is dat in die subsidieperiode geen personeel mag worden ontslagen om bedrijfseconomische redenen en dat het personeel wordt doorbetaald. Meer informatie over de NOW leest u hier.

Zelfstandige ondernemers zonder personeel kunnen bij de gemeente aanvullende inkomensondersteuning krijgen voor levensonderhoud, zodat zij de dagelijkse boodschappen en de huur kunnen betalen. Het gaat om een inkomensaanvulling tot het sociale minimum die niet achteraf hoeft te worden terugbetaald en waarbij geen vermogens- of partnertoets geldt. Zelfstandige ondernemers kunnen ook kiezen voor een lening van bedrijfskapitaal tegen een verlaagd rentepercentage.

De Belastingdienst komt alle ondernemers tegemoet doordat zij eenvoudiger uitstel van inkomsten-, vennootschaps-, loon- en omzetbelasting kunnen aanvragen. De invorderingsrente voor belastingschulden wordt tijdelijk verlaagd van 4% naar bijna 0% en eventuele verzuimboetes hoeven niet te worden betaald.

Voor de hardst getroffen sectoren heeft de regering een compensatieregeling ingesteld. Het gaat dan onder meer om compensatie voor de verplichte sluiting van horecabedrijven en de annuleringen in de reisbranche, maar ook om de culturele sector. Getroffen ondernemingen kunnen een directe tegemoetkoming krijgen van € 4.000. De overheid zal de voorwaarden zo spoedig mogelijk bekendmaken.

Een aantal maatregelen moet nog nader juridisch worden uitgewerkt. Zo zal nog moeten worden nagegaan waar aanvullende wetgeving nodig is en of de Europese staatssteunregels er niet aan in de weg staan.

Wij zijn u graag van dienst om u wegwijs te maken in de verschillende steunregelingen. U kunt daarvoor uiteraard contact opnemen met onze Juridische Corona Helpdesk.

Robert Sanders, advocaat Ondernemingsrecht


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

Gisteravond kondigden wij het in onze blog al aan: de regering heeft nadere noodmaatregelen getroffen om te proberen de economie op gang te houden en de werkgelegenheid te kunnen borgen. De afgelopen weken deden maar liefst 50.000 ondernemingen een beroep op de werktijdverkortingsregeling. Daar was deze regeling – uiteraard – niet op toegespitst. Per direct is deze regeling gestopt en een nieuwe regeling ingevoerd: de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Deze regeling moet nog op schrift worden uitgewerkt. Wij kunnen u alvast de volgende hoofdlijnen meegeven.

Wie kan er een beroep doen op de NOW?

Hoeveel bedraagt de tegemoetkoming?

De hoogte van de tegemoetkoming wordt gekoppeld aan het verwachte omzetverlies. Er geldt voor de tegemoetkoming een maximum van 90% van de loonkosten bij een verwacht omzetverlies van 100%. De overheid heeft ter illustratie de volgende staffel openbaar gemaakt:

Er wordt gesproken over loonkosten, het lijkt er dan ook op dat het gaat om de daadwerkelijke loonkosten (en geen maximaal dagloon zoals bij de WW-uitkering geldt). De koppeling naar de WW is hiermee volledig losgelaten. Dat betekent dat de WW-rechten van uw werknemer ongewijzigd blijven en niet worden aangetast.

Hoe lang krijgt u deze tegemoetkoming?

De tegemoetkoming wordt in eerste instantie verleend voor een periode van drie maanden, te rekenen vanaf 1 maart 2020 tot en met 31 mei 2020. Er zal een verlengingsmogelijkheid komen van nog eens drie maanden.

Hoe werkt de nieuwe regeling?

  1. Er moet een aanvraag worden ingediend bij UWV (nadere uitwerking daarvan volgt nog);
  2. Na de aanvraag ontvangt u een voorschot van 80% van de verwachte tegemoetkoming;
  3. U blijft het loon van uw werknemers volledig doorbetalen;
  4. Achteraf wordt vastgesteld wat de daadwerkelijke omzetdaling is geweest en kan er een correctie plaatsvinden (indien blijkt dat sprake is geweest van een daling van de loonsom).

Wat als u al werktijdverkorting had aangevraagd?

In de situatie dat u als ondernemer al werktijdverkorting had aangevraagd én de vergunning ook heeft verkregen, dan blijft deze van kracht. Een eventuele verlenging gaat vervolgens volgens de nieuwe regels. Als u wel al een aanvraag had ingediend, maar nog geen vergunning heeft gekregen, dan gaat de aanvraag mee met de nieuwe regels.

Vragen of hulp nodig? Neem gerust contact op!

Renate Vink-Dijkstra, Advocaat Arbeid, Medezeggenschap, Pensioen


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

Net als ieder jaar zullen ook de komende periode weer veel aandeelhoudersvergaderingen (AvA) plaatsvinden. Ten opzichte van andere jaren speelt er een bijzonder aspect dat vragen opwerpt: het coronavirus.

Denk bijvoorbeeld aan:

Wettelijke vereisten AvA

Op grond van de wet is er geen minimum vereiste aan het aantal personen dat aanwezig moet zijn bij een aandeelhoudersvergadering. In theorie is één persoon voldoende. Dat kan een aandeelhouder zijn of een gevolmachtigde.

De vergadering moet wel een voorzitter benoemen. Ook voor dat aspect staat de wet er niet aan in de weg dat dit diezelfde ene persoon kan zijn.

Relevant is echter om op grond van de statuten te beoordelen of er voor bijzondere vereisten gelden. Denk bijvoorbeeld aan voorschriften ten aanzien van aanwezigheid van A of B aandeelhouders. Regelmatig zien wij dat aandelen van het type A en B zijn uitgegeven om een bepaalde machtsverhouding te bewerkstelligen, bijvoorbeeld na een fusie. De statuten bepalen dan vaak dat beide type aandeelhouders aanwezig moeten zijn om tot geldige besluitvorming te komen. Andere mogelijke bijzondere bepalingen zijn bijvoorbeeld voorschriften ten aanzien de benoeming van de voorzitter of quorumvereisten voor bepaalde besluiten.

Op grond van de wet is het derhalve mogelijk een AvA te laten plaatsvinden waarbij slechts één aandeelhouder aanwezig is en waarbij de anderen een volmacht verlenen. Dat zal echter alleen een reële mogelijkheid zijn indien de inhoud van de vergadering weinig spannend is en meer een formaliteit betreft op basis van reeds bekende informatie.

Digitaal vergaderen?

De wet bepaalt voor de B.V. als uitgangspunt dat aandeelhouders in persoon – of een gemachtigde namens hen – aanwezig moeten zijn (art. 2:217 BW). Een volmacht mag per e-mail worden verleend (art. 2:217 lid 8 BW), maar ‘digitale’ aanwezigheid is geen wettelijk recht.

Ondanks dat digitale deelname aan een AvA geen wettelijk recht is, bepaalt de wet wel dat het mogelijk kan zijn. Vereist is dan dat de statuten dit expliciet toestaan (art, 2:227a BW). De statuten bevatten dan vaak de zinsnede dat ‘iedere aandeelhouder bevoegd is om door middel van een elektronisch communicatiemiddel aan de algemene vergadering deel te nemen’.

Als de statuten die mogelijkheid geven dan bevat de wet nog een aantal eisen waaraan moet worden voldaan. Niet alleen moet dit bij de oproeping al worden vermeld, maar ook moeten onder andere de digitaal aanwezige aandeelhouders worden geïdentificeerd en moeten zij live kunnen kennisnemen van de vergadering (artikel 2:227a lid 2 BW). Concreet betekent dit dat een AvA door middel van een conference call, Skype of Facetime dan mogelijk is.

Indien een dergelijke bepaling ontbreekt, dan biedt een statutenwijziging voor toekomstige vergaderingen een oplossing.

Besluitvorming buiten vergadering?

Met name wanneer de groep van aandeelhouders beperkt is en de inhoud van de vergadering bestaat uit formalisering van reeds feitelijk genomen besluiten, zoals enkel de goedkeuring van een al gedeelde jaarrekening, vindt in de praktijk besluitvorming buiten vergadering plaats. De wet geeft deze mogelijkheid in artikel 2:238 BW. Bij de oprichting van een vennootschap nemen notarissen deze verplichting vaak in soortgelijke bewoordingen op in de statuten.

Besluitvorming buiten een AvA kan alleen plaatsvinden als alle vergadergerechtigden met deze wijze van besluitvorming hebben ingestemd. Instemming kan op elektronische wijze en vereist dus niet alsnog een fysieke vergadering, tenzij de statuten anders bepalen.

Tot slot is van belang om de reguliere voorschriften ook bij besluitvorming buiten vergadering niet uit het oog te verliezen. Vergeet bijvoorbeeld niet de raadgevende stem die bestuurders bij bepaalde besluitvorming hebben.

Update: noodwet in de maak

Inmiddels klinkt vanuit het bedrijfsleven de roep om versoepeling van de (statutaire) regels omtrent een AvA. Momenteel werkt de wetgever aan aan noodwet om dit mogelijk te maken. Het bestuur en de raad van commissarissen krijgen dan de tijdelijke bevoegdheid om van de wet en de statuten af te wijken, zodat bijvoorbeeld alsnog virtuele aandeelhoudersvergaderingen kunnen worden georganiseerd. Zodra meer over de noodwet bekend is, zullen wij u daarover informeren via onze kennisblogs.

Menno de Wijs en Tim de Vries


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!

Het coronavirus heeft een enorme impact. Ook de gevolgen voor ondernemers kunnen aanzienlijk zijn. Wat nu als uw toeleverancier niet kan leveren? Of wat nu als u zelf uw contractuele afspraken richting afnemers niet kunt nakomen. Kan een beroep worden gedaan op overmacht? Een korte analyse.

Overmacht?

In de wet is overmacht als volgt gedefinieerd: Een tekortkoming kan de schuldenaar niet worden toegerekend, indien zij niet is te wijten aan zijn schuld, noch krachtens wet, rechtshandeling of in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Doorgaans is in de overeenkomst beschreven wat partijen onder overmacht verstaan. Situaties die vaak als overmacht worden gekwalificeerd zijn stakingen, overheidsmaatregelen, natuurrampen, overmacht aan de zijde van toeleveranciers, etc. Indien een definitie van overmacht wordt gegeven in een overeenkomst en deze definitie geeft een limitatieve opsomming van omstandigheden die als overmacht worden bestempeld, dan zal het lastig zijn een beroep te doen op overmacht. De kans dat het coronavirus expliciet wordt genoemd in overmachtsbepalingen, is klein. Epidemieën worden zo nu en dan wel expliciet genoemd. In het merendeel van de contracten wordt echter geen limitatieve opsomming gegeven, maar wordt slechts een aantal omstandigheden genoemd die in ieder geval als overmacht kwalificeren. Andere omstandigheden die niet expliciet worden genoemd, zouden (daarnaast) ook als overmacht kunnen worden aangemerkt. Een derde categorie contracten bevat überhaupt geen bepaling over overmacht. In dat geval dient te worden teruggevallen op de wet.

Het lijkt goed verdedigbaar dat het niet kunnen leveren als gevolg van het coronavirus onder bepaalde omstandigheden als een overmachtssituatie moet worden beschouwd. Deze vraag moet echter in het concrete geval worden beantwoord, aangezien de contractuele afspraken (zie hiervoor) een rol spelen. Voorts kan een rol spelen welk recht van toepassing is op de overeenkomst. In het voorgaande is ingegaan op het Nederlands recht. Het begrip overmacht kan naar het recht van een ander land anders gedefinieerd zijn.

Wat zijn de gevolgen van overmacht?

Indien u een beroep kunt doen op overmacht, dan kan van u in beginsel geen nakoming worden verlangd. U kunt ook niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade. Andersom geldt dat natuurlijk ook. Indien uw toeleverancier zich op overmacht kan beroepen, kunt u van hem geen nakoming verlangen of schadevergoeding vorderen.

Vaak zijn ook de gevolgen van overmacht contractueel geregeld. Zo kan in de overeenkomst zijn vastgelegd dat indien sprake is van overmacht (al dan niet gedurende een bepaalde aaneengesloten periode), de overeenkomst mag worden ontbonden.

Analyse van de contracten noodzakelijk

Het is voor ondernemers van belang op korte termijn helder te hebben of zij zich op overmacht kunnen beroepen, dan wel of hun toeleverancier(s) zich op overmacht kunnen beroepen. Dit om als goed ondernemer te kunnen anticiperen op de situatie en eventueel de benodigde maatregelen te nemen. Wilt u op korte termijn een advies hoe om te gaan met de nakoming van contracten door uzelf of door uw toeleveranciers, neem dan contact op met n.vanduuren@declercq.com of 06-54983766.

Natascha van Duuren, IT, IE & Privacy


Blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’

Wilt u meer informatie over de juridische gevolgen van het coronavirus? Onze specialisten volgen de ontwikkelingen op de voet en houden u via kennisblogs steeds op de hoogte. Alle relevante informatie op het gebied van Arbeidsrecht, Medezeggenschapsrecht, Ondernemingsrecht en IT, IE & Privacy leest u in onze uitgebreide blogserie ‘De juridische gevolgen van het coronavirus’. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt deze uiteraard steeds direct aangevuld. Voor een overzicht van alle blogs in deze blogserie, klik hier.

Juridische Corona Helpdesk

De gevolgen van het Coronavirus (COVID-19) zijn immens. De maatschappelijke impact is nog niet te overzien. Wat betekent dat voor uw onderneming of organisatie? Met het oog op al uw vragen en vanuit een integrale aanpak vanuit al onze teams opent De Clercq een Juridische Corona Helpdesk. Onze specialisten zijn per direct 24/7 bereikbaar voor al uw vragen. Chat live of ontvang een kort advies per mail. Meer info? Klik hier!